BiebBlog

Vlissingen

Bibliotheekmedewerkers
aan het woord

8 juli 2009 @ 08:10 door | 3 reacties

Herdenking Engelse aanval op Walcheren

Stadhuis Grote MarkVia onze online vraagbaak maakte ik onlangs kennis met een zuiderbuur die informatie vroeg over de herdenking van de Britse invasie in 1809. Het is aanstaande 30 juli namelijk 200 jaar geleden dat de Engelse troepen op Walcheren landden. De voorvader van deze meneer, brigade-generaal Osten, speelde destijds een belangrijke rol bij de verdediging van Walcheren.

Generaal Pollepel
De eerlijke en oprechte Osten, Vlaming van geboorte, en van eenvoudige afkomst, had hij zich van gewoon soldaat opgewerkt tot generaal. Hij was geliefd bij de lokale bevolking, met wie hij Vlaams kon praten, in tegenstelling tot de andere officieren van het Franse garnizoen op Walcheren. Onder zijn soldaten stond de zwaargebouwde Osten om zijn culinaire voorkeuren bekend als generaal ‘Polouche’ (pollepel). Verder was hij lid van de Vrijmetselaarsloge te Vlissingen en is hij nu een mooie aanleiding voor een opmerkelijk verhaal.

Napoleon
Tijdens de Napoleontische oorlogen werd Vlissingen een Franse garnizoensstad en in 1807 ingelijfd als Frans grondgebied. Dit stelde Napoleon in staat de toegang tot de Westerschelde en Antwerpen te controleren. De havens aan de Schelde vormden ideale vlootbases vanwaar een Franse invasie van Engeland kon worden ondernomen. Het doel van de Engelse expeditie was dan ook de verovering van de Franse oorlogsschepen, scheepswerven en arsenalen te Antwerpen, op de Schelde en te Vlissingen. Daarnaast moest Walcheren veroverd worden als bruggenhoofd voor een tweede front tegen Napoleon.

Bombardement met raketten
De Engelse troepen van 40.000 man en 6.000 paarden sterk landden op het Breezand (Vrouwenpolder) en veroverden zowel Middelburg als Veere zonder veel problemen. Snel drongen zij door tot Fort Bath. De verwachte aanval op Antwerpen bleef echter uit. Wél bombardeerden de Engelsen van 13 tot 15 augustus de sterke vesting Vlissingen (die door Napoleon voor onneembaar wordt gehouden).

Tijdens het zware bombardement werden ook raketten (Congreve Rockets) gebruikt. Twee kerken, het monumentale stadhuis en andere gebouwen gingen in vlammen op; vrijwel geen huis bleef onbeschadigd. De stad capituleerde.

Zeeuwse koortsen
Het verzet van de Frans/Nederlandse troepen onder commando van generaal Bruce was krachteloos en ongeïnspireerd. Toch liep het Engelse offensief vast, vooral door de beruchte ‘Zeeuwse koortsen (ook wel Walcheren fever of Flushing sickness). In deze tijd was Walcheren een van de meest ongezonde gebieden van Europa. Veel mensen op Walcheren, maar vooral nog de buitenlandse soldaten, stierven aan deze beruchte ziekte, een combinatie van malaria, dysenterie, buik- en vlektyfus. Tot december 1809 werden ongeveer 13.000 zieke soldaten naar Engeland teruggebracht, terwijl 4.000 man aan de koorts stierven.

Eind december verlieten de laatste Engelsen Walcheren, nadat in Vlissingen het marinedok, arsenaal en magazijnen waren vernield.

Parlementaire enquête
In Engeland volgde in 1810 een parlementair onderzoek naar de gang van zaken rond de expeditie. De premier William Pitt moest verantwoording afleggen over de militaire en financiële aspecten, maar ook over de slechte medische voorbereiding. Bijna honderdvijftig jaar later waren de Engelsen weer terug, samen met de Canadezen veroverden ze Walcheren in de herfst van 1944 als onderdeel van ‘Operation Infatuate’.

Activiteiten 1809-2009
Op verschillende manieren wordt dit jaar aandacht besteed aan deze gebeurtenissen 200 jaar geleden.
In Veere wordt de Engelse invasie van 10 t/m 12 juli nagespeeld door de Napoleontische Associatie der Nederlanden. In het stadhuismuseum De Vierschaar in Veere is van 3 juli tot 1 november 2009 tevens een tentoonstelling onder de titel ‘De Zeeuwse expeditie van 1809’. In het Muzeeum te Vlissingen zal vanaf september een tentoonstelling over het Engelse bombardement op Vlissingen in 1809 te zien zijn.
In het tijdschrift Den Spiegel (2009; nr. 3) is een aantal artikelen verschenen over de Franse tijd. Verder zal eind dit jaar het boek ‘Een haven te ver: de Britse expeditie naar de Schelde in 1809’ verschijnen.

Het bijzondere verhaal van deze mislukte expeditie in 1809 is na te lezen in het boek ‘De Engelse invasie van Walcheren in 1909’ van Tobias van Gent, in een artikel uit het jaarboek Armamentaria en in verschillende andere bronnen.

Een waarschuwing tegen malaria als hieronder heeft de Engelsen destijds blijkbaar nooit bereikt:

Ziet ge muggen, lang van poot
Aarzel niet, maar sla ze dood!
Klein is de mug, maar groot het leed
Veroorzaakt door een muggebeet.
Beter dan chinine slikken,
Is het muggen dood te tikken!

Bron: NTvG

Auteur

Rubrieken Vlissingen

Trefwoorden ,

Reageren

3 thoughts on “Herdenking Engelse aanval op Walcheren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

coded with care by codetikkers.nl, ontwerp IDA