BiebBlog

Vlissingen

Bibliotheekmedewerkers
aan het woord

27 september 2010 @ 08:16 door | Geen reacties

Een vlotte avonturenroman?

Wat is er mooier dan in de vakantie eens rond te struinen in de boekenkast om er een titel te trekken, die eerder aan je aandacht ontsnapt is. Zo trof ik Jan van Leiden, een historische roman van de Oostenrijkse schrijver Robert Schneider. De bibliotheek heeft de bijna 500 pagina’s tellende roman een paar jaar in huis, maar de oorspronkelijk Duitse uitgave dateert al uit 2004.

jan-van-leidenHet is een biografie van één der voormannen van de wederdopers, Jan Beukels uit Leiden, die na een leven van twaalf ambachten en dertien ongelukken zicht ontpopt tot ‘koning’ der Mennonieten. De opstand in Münster in 1533 luidt zijn val in en op 30-jarige leeftijd wordt hij op gruwelijke wijze door de Inquisitie gemarteld en ter dood gebracht.

Het boek ontstijgt helaas niet het niveau van een avonturenroman, hoewel er natuurlijk niets mis is met dat genre. Beukels is er op jonge leeftijd al van overtuigd dat hij de nieuwe Christus is en grijpt alle gelegenheden aan om zich als zodanig te manifesteren. Als dat in Leiden niet lukt, probeert hij het in Amsterdam, Londen en zelfs Lissabon, maar overal laat hij een spoor achter van ellende, geschoffeerde relaties en schulden. Tot hij uiteindelijk weer in Leiden hoort van de wederdopers.

Van huis uit was hem met de paplepel ingegeven dat het Rooms-Katholieke geloof verschrikkelijk is: het ‘geheim’ houden van de bijbel door deze alleen in het Latijn te citeren, de verkoop van aflaten, de zich verrijkende Paus Leo X, die de Vaticaanse basiliek op kosten van de armen aan het bouwen is, daar moest wat aan gedaan worden.

Fanatiek idealisme leidt tot onvrijheid
In de proloog zet de auteur een aansprekende stelling neer: “talloze visionairs, utopisten en revolutionairen, profeten en zieners, wier namen wij vereren en wier moed wij nu bewonderen, waren slachtoffer van het misverstand dat de zin van het leven in de verwezenlijking van een idee lag. (….) Dat leidde paradoxaal genoeg tot een nog grotere onvrijheid en nog wredere ongerechtigheid, omdat het ideaal inmiddels een dogma was geworden, een gevangenis voor henzelf, maar ook voor anderen.” Idealisten, zo stel Schneider, zijn op zoek naar een betere wereld, maar lieten die slechter achter dan hij daarvoor was geweest.

Ongeloofwaardig slaapliedje
Schneider past dit toe op de Katholieken, Lutheranen én Wederdopers, waardoor dit boek beslist geen hagiografie is geworden. Maar uiteindelijk vliegt hij voor mij uit de bocht als hij, precies op het moment dat Jan van Leiden gemarteld wordt, diens doofstomme broer luid en duidelijk een slaapliedje gaat zingen. Dan lijkt Schneider te vergeten dat ook het geloof in God het najagen van een ideaal is: een zoektocht naar een wereld waarin nog wonderen mogelijk zijn.

Wat mij betreft laat u dit boek dus gewoon in de kast staan, tenzij u houdt van een vlot leesbare historische avonturenroman.

Auteur

Rubrieken Recensies

Trefwoorden

Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

coded with care by codetikkers.nl, ontwerp IDA