BiebBlog

Vlissingen

Bibliotheekmedewerkers
aan het woord

15 juli 2011 @ 08:17 door | 7 reacties

De bibliotheek vernietigt het brein…

boekcoverNa een tamelijk onrustige periode als gevolg van de bezuinigingen op de bibliotheek, is nu de vakantietijd aangebroken. Komkommertijd: veel medewerkers zijn met vakantie. Het geeft mij de gelegenheid achterstallige zaken te verwerken. Zo kwam ik toe aan het lezen van het vakblad Collectie (over collectievorming en –beheer in de openbare bibliotheek en schoolmediatheek). Een interessante recensie die ik hierin las wil ik graag met u delen.

Orale cultuur versus geschreven woord
In het laatste boek van Nicolas Carr, Het Ondiepe – hoe onze hersenen omgaan met internet, stelt de auteur dat in de loop van de geschiedenis bepaalde media onze hersenen op een dusdanige manier hebben beïnvloed dat deze fundamenteel anders zijn gaan functioneren. Hij stelt dat de overgang van orale cultuur naar het geschreven woord ervoor gezorgd heeft dat ideeën niet langer onthouden hoeven te worden, maar konden worden vastgelegd.

Massale vergeetachtigheid
Volgens de Griekse filosoof Socrates zou het schrijven leiden tot massale vergeetachtigheid ‘en vernietigde de bibliotheek het brein’. Socrates bedoelde hiermee dat voor de boekdrukkunst lezen slechts voorbehouden was aan een kleine elite. Na de boekdrukkunst leerden mensen om zich uren af te zonderen, wat in biologisch opzicht volstrekt onnatuurlijk gedrag was, en zich te verdiepen in een boek en na te denken over de inhoud ervan. Met de ontwikkeling van het diepe lezen veranderden de hersenen fundamenteel waarmee de studievaardigheid van mensen enorm kon toenemen.

Veranderend brein
Volgens Carr wordt de laatste vijftig jaar de leesvaardigheid van mensen bedreigd. Het razendsnel ontwikkelende internet snoept een aanzienlijk deel af van de leestijd van mensen, terwijl er tevens niet minder televisie gekeken wordt. Carr’s stelling luidt dat internetgebruik de werking van ons brein wederom beïnvloedt, zelfs de structuur van de hersenen. Dat heeft als effect dat we steeds minder goed in staat zijn tot ‘diepe’ concentratie, tot het lezen van een wat langer tijdschriftartikel of natuurlijk een heus boek.

Sterker: om kennis te vergroten geeft men voorkeur aan het online lezen van korte, aan elkaar gerelateerde fragmenten, dan aan het lezen van een boek van 250 pagina’s. Ook stelt hij dat door deelname aan sociale netwerken, wij in niet-virtuele relaties óók steeds oppervlakkiger worden. Dit komt omdat wij steeds meer afgestemd raken op snelle contacten, op doorklikken naar de volgende pagina en het volgende gezicht – op Facebook.

Verontrustend?
Of het boek van Carr een uiting is van cultuurpessimisme? Ik weet het niet. Enerzijds denk ik dat ontwikkeling van de digitale samenleving en deelname eraan steeds dominanter ten opzichte van het leven van vlees en bloed wordt. Er is geen ontkomen meer aan, we zijn nu eenmaal geen homo sapiens meer (of toch wel?).

Ik bedoel, na het lezen van de recensie en ook wat vluchtige commentaren op het internet, voelde ik mij immers verder niet zodanig geprikkeld om het diepe in te gaan en het hele boek te gaan lezen. En dat is waar het Carr om gaat…

Auteur

Rubrieken Recensies

Trefwoorden

Reageren

7 thoughts on “De bibliotheek vernietigt het brein…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

coded with care by codetikkers.nl, ontwerp IDA