BiebBlog

Vlissingen

Bibliotheekmedewerkers
aan het woord

26 juli 2011 @ 08:23 door | 2 reacties

Slow reading redt het brein

Lezend breinSoms maait een collegablogger je het gras voor de voeten weg en gaat met je onderwerp aan de haal. Dan is het zaak je weer te herpakken en je op een alternatieve twist te bezinnen. Ja, het gaat wederom over het geruchtmakende ‘Het ondiepe’ (The Shallows) van Nicholas Carr, een boek dat ik al eens eerder aanhaalde.

Waarom kun je je niet concentreren op dat leuke boek dat al zo lang op je nachtkastje ligt? Leest u ook vier à vijf boeken tegelijk, maar leest u steeds meer niet uit?

Kakofonie
Nicholas Carr zegt dat dit de ‘schuld’ is van internet. Onze hersenen worden de laatste jaren vooral getraind om snelle, korte berichten te verwerken: sms’jes, blogs, tweets, ze komen de hele dag voorbij. Een ‘kakofonie aan stimuli’, voordurende afleiding en continu verbonden zijn. Onze offline geest gaat zich gedragen naar onze online brein. En dat betekent kort, snel en fragmentarisch. We hebben steeds meer moeite met een langere tekst. Een boek lezen, dat is opeens een hele kluif. Wat kunnen we ertegen doen, of is deze verschuiving onomkeerbaar?

Zappen
Lezen van een beeldscherm is echt iets heel anders dan het lezen van een boek. Alles is kort en bondig. Bij het lezen van een internetpagina scrollen we nog maar zelden door naar beneden. Verder speelt in onze zap-leescultuur het multitasken een grote rol. En dat is niet altijd goed voor ons, het kan zelf contraproductief werken. Uit onderzoek blijkt namelijk dat als we eenmaal schakelen, we niet meer zo snel terugschakelen. Gemiddeld doen we eerst zo’n drie à vier andere dingen, voordat we weer teruggaan naar onze eerste taak. Tijdens ons werk worden we steeds weer verleid om e-mail te controleren, tweets de wereld in te sturen of het online nieuws te lezen. Maar eigenlijk doe je jezelf ermee tekort. Gewoon je werk doen en afmaken geeft een veel grotere beloning.

Frunniken
Het is goed dat we dankzij Carr en anderen ons bewust worden van wat er gaande is. Zo is ‘Hoe verandert internet je manier van denken?’ een mooie aanvulling op ‘Het ondiepe’. Hierin geven 150 ‘denkers’ illustraties uit hun persoonlijke ervaring. “Mijn vingers horen nu bij mijn hersenen”, ervaart een van de schrijvers. “Als iemand hem een goede vraag stelt, begint hij te frunniken op weg naar de muis of zijn Blackberry”. Een gevoel van herkenning? Als je ergens niet direct op kan komen, meteen beginnen te googelen. Niet je geheugen raadplegen, maar gelijk op weg naar een zoekmachine.

Slow
Door internet verliezen we kortom het vermogen tot een diepe en lange aandachtspanne, juist het soort concentratie dat nodig is om boeken te lezen en om je grondig Slow readingin iets te verdiepen. Dus na slow food en slow sex moeten we voortaan ook maar aan de slow reading. Om ons lange termijn geheugen te trainen door langdurig, aandachtig en intens een boek te lezen.

Is het nog niet te laat? Want volgens Nicholas Carr krijgt onze hersenpan definitief een andere vorm, en niet een goede. Zijn deze veranderingen echt permanent en onomkeerbaar? Of kunnen we de afbrekingen van neurale verbindingen tegen gaan? In Dick Swaabs boek ‘Wij zijn ons brein’ is te lezen dat ons brein erop gebouwd is nieuwe vaardigheden zoals internetten te leren, maar verandert zoiets de structuur van de menselijke hersenen niet zo ingrijpend als Carr beweert.

Keuzes
De effecten op gedrag en denken worden in ieder geval door veel mensen herkend. Het zijn gewoontes die erg sterk zijn geworden. Als je niet kiest en gewoon de deur wagenwijd openzet, word je overspoeld door de constante vloedgolf van vaak oppervlakkige, vluchtige informatie die aan alle kanten binnenkomt en je aandacht opeist.

Internet gebruiken valt in het rijtje handige vaardigheden die je kunt aan- of afleren: geef je hersenen wat anders te doen en ze zullen uiteindelijk aan een nieuwe routine wennen. Het brein is er kneedbaar genoeg voor, maar net als met stoppen met roken kost dat moeite.

Internet-stop
Wat verder helpt is je bewust worden van je eigen houding. Er zit niet alleen een knop op je tv, maar ook op je computer. Er is bijvoorbeeld software te downloaden waarmee je sociale netwerken of je mailbox op gezette tijden aan en uit kunt zetten. Een beetje absurd is het wel, maar er is een eenvoudige manier om jezelf te dwingen niet voortdurend je gedachten af te laten leiden door internet. Met het programma Freedom kun je jezelf er tot acht uur lang voor afsluiten. Het programma heeft al een grote schare beroemde fans, waaronder Naomi Klein, Nick Hornby en Dave Eggers.

Met een beetje wilskracht kunnen we onze ‘slechte’ gewoontes een halt toeroepen en de spanningsboog echt wel weer opschroeven. Met behulp van slow reading dus. En dan beginnen we de therapie gewoon met één dikke pil per maand. Dan zul je zien dat ons brein dat steeds beter aankan.

Deze wat langere tekst is uiteraard ook goed voor het oefenen van de benodigde concentratie.

Auteur

Rubrieken Algemeen, Internet

Trefwoorden , , ,

Reageren

2 thoughts on “Slow reading redt het brein

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

coded with care by codetikkers.nl, ontwerp IDA