BiebBlog

Vlissingen

Bibliotheekmedewerkers
aan het woord

11 april 2012 @ 11:01 door | Geen reacties

Zinloos geweld in Vlissingen?

Afgelopen zaterdag is op het Bellamypark, op de plek waar de galg stond waar Don Pacheco in 1572 is opgehangen, de herdenkingssteen opnieuw onthuld. In de PZC van 1-11-2010 werd gepleit om naast de steen een tegel met een lieveheersbeestje (zinloos geweld), te plaatsen en nu zijn er serieuze plannen om een plaquette bij de steen te plaatsen om dat uit te leggen. Ter overweging: in Vlissingen worden helden geëerd waarvan hun geweld als ‘zinvol’ wordt ervaren, terwijl elders in de wereld daar heel anders over wordt gedacht.

Oog om oog, tand om tand
In het artikel wordt verwezen naar het boek ‘Vlissingen in 1572’ van Pieter Louwerse uit 1880. Daarin waarin wordt Pacheco door een woedende meute onder aanvoering van de Souburgse jongen Lieven omgebracht als vergelding voor de moord op zijn ouders door ‘de Spanjaarden’. Treslong vindt dit onterecht en beveelt dat de onschuldige Pacheco met krijgseer wordt begraven. Jan de Moor pleit om een steen te  plaatsen op de plek van de galg, “opdat de gedachtenis aan dezen afschuwelijken moord bij onze kinderen en kleinkinderen bewaard blijve”.

Bronnen
Een probleem bij geschiedschrijving in de 19e eeuw is de betrouwbaarheid. Nederland verviel door de afscheiding van België (1831) in een identiteitscrisis en naarstig werden helden uit het verleden als voorbeeld gesteld van goed Nederlanderschap. Historische verhandelingen werden, omdat bronnen toch niet openbaar toegankelijk waren, flink met de fantasie aangevuld of omgeven door een gouden randje. Ook in het boekje van Louwerse  uit 1880 lopen fictie en werkelijkheid door elkaar. Figuren hebben daarin wel of niet in het echt bestaan en wel of niet echt dat beleefd. Net als in een ‘historische’ Hollywoodfilms waarin, omwille van het script, een draai aan de werkelijkheid wordt gegeven. Het verhaal van Louwerse wordt, door het met andere bronnen te vergelijken, in een andere context geplaatst (opvoeder wijst stout kind terecht), waarbij historische figuren een andere rol spelen dan in werkelijkheid: Treslong heeft zelfs aangedrongen tot ophanging.

Digitaal erfgoed
Veel bronmateriaal uit archieven en bibliotheken is digitaal ontsloten. Het gevaar daarvan is dat gemakzuchtige historici, auteurs, film en TV-makers de deur niet meer uitgaan om de meters nog niet ontsloten archieven minutieus te doorzoeken en trekken vaak te snel een conclusie. In 2007 kon op het laatste nippertje de NCRV worden tegengehouden om voor Willem Wever een piepjonge Michiel de Ruyter in dienst te laten treden bij een stokoude Cornelis Lampsins, terwijl ze slechts 7 jaar scheelden. De presentator zei dat hij voor zijn ‘onderzoek’ wat had ‘gegoogled’.

Held of schlemiel
W.F. Hermans schreef: “een held is iemand die straffeloos onvoorzichtig is geweest”.  Pacheco was als ‘Spaanse held’ zeker op het verkeerde moment op de verkeerde plaats, maar onschuldig en zijn dood zinloos?  Louwerse kunnen we hiervoor echt niet serieus citeren zonder ook andere bronnen te melden, waarin we lezen dat Pacheco bij zijn arrestatie een lijst in zijn bezit zou hebben met namen van mensen die Alva nog een kopje kleiner wilde maken.

Auteur

Rubrieken Nieuws, Vlissingen

Trefwoorden ,

Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

coded with care by codetikkers.nl, ontwerp IDA