BiebBlog

Vlissingen

Bibliotheekmedewerkers
aan het woord

15 maart 2013 @ 11:43 door | Geen reacties

Biografie van een stronteigenwijs mens

Als tiener verzamelde ik karikaturen, onder andere uit De Vrije Zeeuw en dagblad de Stem. Eén daarvan was die van Charles de Gaulle, de eigenwijze en theatrale president van Frankrijk.

Toen ik zijn portret uit de krant knipte was hij bijna dagelijks in het nieuws. Als held van de Tweede Wereldoorlog (maar direct daarna op een zijspoor gezet) was hij opnieuw aan de macht gebracht, omdat in Frankrijk in amper twaalf jaar 24 regeringen gekomen en gegaan waren. De generaal moest stabiliteit en vooruitgang brengen, en dat deed hij. Hij bracht rust, op eigen wijze, maar zonder zich op te stellen als een dictator of fascist.

Gekleurd beeld
Ik weet nog dat mijn ouders het niet hoog ophadden met die boomlange Fransman. De Gaulle zocht toenadering tot Duitsland en was tegen alles wat Amerikaans was. Nederland was juist sterk Angelsaksisch georiënteerd. De Britten en Amerikanen hadden ons immers bevrijd! De Gaulle verzette zich bovendien tegen de verdeel- en heers-politiek van Israël en dat werd, zo kort na de holocaust, niet kies bevonden.
Kortom: ik had een sterk gekleurd beeld van die Franse president, die in 1970 overleed en in de pers van die tijd een niet bepaald eervolle necrologie mee kreeg.

Europees evenwicht
Herkent u dit beeld, dan adviseer ik u ‘De man die nee zei’ van historicus Henk Wesseling te lezen. Deze vlot geschreven biografie van Generaal De Gaulle biedt namelijk heel veel herkenbaars, maar schetst daarnaast een beeld van een man die het evenwicht in Europa fundamenteel beïnvloed heeft.
Zonder hem was Frankrijk nu geen machtsblok van betekenis en zou, zo denk ik, het herstel van Europa in de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw niet zo spectaculair geweest zijn.

Als gezagsgetrouwe militair besloot hij zo’n beetje op zijn eentje in opstand te komen tegen de capitulatie van Frankrijk, in mei-juni 1940. Nadat Nederland en België onder de voet gelopen waren en de verdediging van Frankrijk heel wat minder robuust bleek, dan men verwacht had, gaf men zich over. De kersverse regering Pétain werd ronduit een marionet van Hitler. Juist die maarschalk Pétain was de leermeester en protectionist van De Gaulle geweest en juist tegen hem kwam De Gaulle in opstand.

Vrije Fransen
Hij werd er voor ter dood veroordeeld, maar hij trok er zich niets van aan. Met 100.000 frank op zak en begeleid door iemand die Engels sprak, trok hij naar Londen. Daar wierp hij zich met vallen en opstaan op tot de vertegenwoordiger van de Vrije Fransen. Aanvankelijk bespot en overal gemeden, kreeg hij het voor elkaar dat er serieus met hem rekening gehouden werd.
In 1944 trok hij als medebevrijder van Europa Frankrijk binnen, liep als eerste door bevrijd Parijs, en bepaalde daarmee voor Frankrijk een vooraanstaande plaats in de wereld. Een plaats die zij in 1815 was kwijtgeraakt met de nederlaag van Napoleon bij Waterloo.

Onverzettelijk
Charles de Gaulle was ronduit eigenwijs en haalde mede- en tegenstanders het bloed onder de nagels vandaan door zijn onverzettelijkheid. Een beroemde uitspraak van De Gaulle was: “Mijn tragiek is in weinig woorden uit te drukken. Respect heb ik alleen voor wie me tegenspreken, maar… ik kan ze niet uitstaan!”
Wesseling verklaart dit gedrag met De Gaulles levensmotto: ‘de ware grootheid is niet, zich voor een grote zaak te roeren, maar tot het laatst te kampen om een strootje, als de eer dat vraagt.’ En dat deed De Gaulle. Wesseling vond hem daarbij een meester op het punt van timing. “Sommigen worden alleen beroemd doordat zij lang in leven blijven, anderen gaan juist daardoor als mislukkelingen de geschiedenis in. Als Churchill en Hitler beiden in 1939 waren overleden, was Hitler als groot Duitser en Churchill als een mislukt politicus bekend gebleven.”

De Gaulle heeft zijn plaats in de geschiedenis te danken aan een daad van ongehoorzaamheid, precies op het juiste moment. Zo zette hij Frankrijk weer op de kaart, als belangrijke factor binnen Europa, als permanent lid van de Veiligheidsraad en als kernwapenmogendheid.

Auteur

Rubrieken Recensies

Trefwoorden

Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

coded with care by codetikkers.nl, ontwerp IDA