BiebBlog

Vlissingen

Bibliotheekmedewerkers
aan het woord

23 mei 2013 @ 14:42 door | Geen reacties

Wagnerjaar in teken van omstreden componist

Dit jaar wordt herdacht en gevierd dat componist Richard Wagner op 22 mei 1813 is geboren in Leipzig. In Nederland en Vlaanderen wordt het Wagnerjaar met uiteenlopende voorstellingen, publicaties en via social media herdacht. Op Twitter zijn de activiteiten te volgen via #Wagnerjaar en alle orkesten van naam voeren werk van Wagner uit.

Vernieuwer
Wagner is als vernieuwer in de muziek onomstreden. Hij gebruikte harmonieën die tot dan taboe waren of niet eerder toegepast. Voor de herkenning van karakters in zijn opera’s bedacht hij het Leitmotiv: je herkent aan het deuntje wie in beeld is. Filmcomponisten als John Williams maken daar nog steeds dankbaar gebruik van.  Een unieke ervaring is het beleven van de  ‘De Ring’; vier avondvullende opera’s van Wagner met duidelijke samenhang.

Omstreden
Maar omstreden is zijn muziek ook. Er is grote aversie tegen de nieuwerwetse klanken, die door anderen weer als ongekende schoonheid worden ervaren. Maar ook zijn lange uitwerkingen van thema’s worden zowel geniaal als oersaai gevonden. Van de grootse orkestraties krijgt de een kippenvel, terwijl anderen gruwelen van de bombastische klanken.
Zijn politieke en antisemitische ideeën waren tijdens zijn leven al omstreden. Maar de uitbuiting ervan tijdens het Derde Rijk, zorgen ervoor dat in Israël nog steeds een taboe op de uitvoering van zijn werk rust. Dat leverde veel geschreven commentaren op en ook in de literatuur wordt zijn werk en de tegenstrijdige emoties die het oproept vaak geciteerd.

Vlaamse Opera
Eind juni vindt in Vlaanderen de vijfde editie plaats van het muziek- en theaterfestival XXI. De meest opvallende productie is een hommage aan Wagner van Vlaams theatermaker Jan Fabre. Fabre werkte samen met Stefan Hertmans als tekstdichter en de muziek is gecomponeerd door de Duitse hedendaagse componist Moritz Eggert. De titel “Tragedy of a Friendship”, verwijst naar de relatie tussen Wagner en Nietzsche. De filosoof was eerst een groot bewonderaar van de componist, maar transformeerde tegelijk tot misschien wel zijn grootste criticaster en uitte in woord en geschrift zijn uitgesproken haat en afschuw voor zijn werk, dat hij ervoer als een verstikkende verdrinkingsdood.

Schokkende beelden
Die transformatie wordt in deze productie duidelijk gemaakt in dertien scènes, één voor elke opera van Wagner. Fabre gebruikt daarbij de vele symbolen uit het oeuvre van Wagner, zoals zwaan, zwaard, speer, draak enz.. Het is geen politiek statement, maar de evocatie vanuit een puur artistieke denkwereld. Uitvoerders zijn zangers, dansers, acteurs en muzikanten, waarbij de zangers een grote fysieke inbreng hebben. De enscenering is overigens niet voor tere zieltjes en wordt in recensies omschreven als ‘met zeer schokkende beelden’. Maar tegelijk wordt het ook historische en iconisch genoemd. De laatste uitvoering in Gent is op 25 mei, maar in juni ook te zien tijdens het Holland Festival.

Auteur

Rubrieken Overige

Trefwoorden

Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

coded with care by codetikkers.nl, ontwerp IDA