BiebBlog

Vlissingen

Bibliotheekmedewerkers
aan het woord

10 mei 2013 @ 08:55 door | Geen reacties

Zijn wij wel zo goed?

Ik mocht u eerder wijzen op prachtige romans van Grossman (´Leven en Lot´) en Littell (´De Welwillenden´). Geheel op dit niveau en helemaal binnen hetzelfde thema (de Tweede Wereldoorlog) wil ik graag uw aandacht vragen voor ´Goede Mensen´, de  roman van de Israëlische auteur Nir Baram.

Foute kant
Het boek is vooral vergelijkbaar met dat van Jonathan Littell, omdat het niet vanuit het perspectief van de geallieerden is geschreven, maar vanuit de ‘foute’ kant. De twee hoofdpersonen, de Duitser Thomas Heiselberg en de Russische Alexandra Vajsberg, worden instrumenten in de handen van respectievelijk Hitler en Stalin; ongewild en uiteindelijk ook met de meeste wroeging, waardoor zij tot de 512de bladzijde zeer geloofwaardig blijven als goedwillende mensen.

Jubelend
´Goede Mensen´ is al weer de vierde roman van de 36-jarige Nir Baram, maar deze roman is onmiddellijk tot een klassieker gebombardeerd. Zo opende Michiel Krielaars in de NRC zijn recensie met “De wereldliteratuur is verrijkt met een grootse roman”. Simone van Saarloos noemt het in De Volkskrant “een angstaanjagend goed boek”. Ook andere recensies, zoals die van André van Dijk op 8weekly.nl en Kevin Prenger op Historiek.net gingen er zeer positief dieper op in.

Wroeging?
De Joodse Alexandra Vajsberg hoopt door het aangeven van haar ouders als ‘afvalligen in de leer van Stalin’ haar tweelingbroertjes te kunnen redden. Zelf wordt ze medewerker van de Russische geheime dienst met als taak mogelijke tegenstanders van het regime te ontmaskeren. Haar man Nikita vraagt haar aan het eind van de roman of zij spijt heeft:

“Kameraad Vajsberg”, klonk zijn stem schor, “ik hoop dat de vraag niet te opdringerig is, maar ik zou graag willen weten: gebeurt het je weleens dat je spijt hebt van dingen die je hebt gedaan?”
“‘Ik had het niet anders kunnen doen. Het enige wat ik kon doen, was samen met hen te gronde gaan of blijven, voor de tweeling. Ik lijd, Nikita Michajlovitsj, maar ik heb geen spijt” (blz. 417).

Spiegel
Baram houdt niet alleen zijn hoofdpersonen de spiegel voor, maar ook ons lezers. Wrang, maar oh zo waar luidt zijn conclusie:

“De mens denkt wel dat hij de neiging om te overleven kan bestrijden, maar de listen die onze sluwe ziel verzint, kunnen we niet achterhalen: ze zijn veel gecompliceerder en uitgekookter dan wij kunnen waarnemen. Wij zijn overlevingsmachines, dat moeten we erkennen” (blz. 433).

En wij voelen ons zo goed! En wij ervaren het zo als vanzelfsprekend dat de huidige maatschappelijke orde stabiel is en dat vrede ook vanzelf duurzaamheid is! Alleen daarom al kan het bepaald geen kwaad om dit boek te lezen en te herlezen…

Auteur

Rubrieken Recensies

Trefwoorden

Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

coded with care by codetikkers.nl, ontwerp IDA