BiebBlog

Vlissingen

Bibliotheekmedewerkers
aan het woord

16 augustus 2013 @ 10:00 door | Geen reacties

Een laat eerherstel

Als je bijna 500 jaar moet wachten tot je naam van smaad en vloeken gezuiverd moet worden, kan je eigenlijk niet meer spreken over eerherstel. Toch ervaar je het lezen van het boek van Miles Unger: Machiavelli, een biografie, als één grote poging om begrip te kweken voor één van de grootste politieke filosofen aller tijden. En dat was hard nodig!

Borgen
De bijzonder populaire Deense televisieserie Borgen, waarvan net het derde en laatste seizoen vertoond is, begint elke aflevering met een motto. Eén derde van alle afleveringen gebruikt hiervoor een citaat van Machiavelli:

  • Een vorst moet weten dat het veiliger is gevreesd te worden, dan bemind.
  • Een vorst heeft altijd een legitieme reden om z’n belofte te breken.
  • Rechtvaardig is de oorlog voor wie hij noodzakelijk is.
  • Als je iemand schade moet toebrengen, doe dat dan zo grondig dat je zijn wraak niet hoeft te vrezen.

 

MachiavelliCitaten
Dit is slechts een greep uit de meer dan honderd uitspraken van Machiavelli, die regelmatig geciteerd worden. Naast deze citaten komen de Deense televisiemakers nog met uitspraken van fraaie types als Mao, Lenin en Sun Tzu. Kortom: Machiavelli wordt ook hier in de hoek gezet van de gewetenloze machts-wellustelingen. Het woordenboek geeft aan machiavellisme dan ook de betekenis: ‘als je de vervelende gevolgen voor anderen van jouw sluwe, schaamteloze streven naar macht geen probleem vindt.’

Begrip
De biografie van Unger zet Niccolò Machiavelli in een totaal ander licht. Hij ervaart hoe vorsten, die doelgericht en daadkrachtig handelen, snel tot een veilige en stabiele samenleving komen. Daar waar een sterke leider ontbreekt zag hij juist rampzalige tegenstellingen en oorlogen, met ongekend veel slachtoffers gedurende een lange, uiterst onzekere periode. Hij zag dit en gaf dit als tip mee voor vorsten uit zijn tijd in twee nog steeds zeer populaire boeken: Il Principe (De vorst) en Discorsi.

Actueel
De Telegraaf typeerde in oktober 2012 Mark Rutte als een waardig leerling van Machiavelli, omdat deze tijdens de formatie bereid bleek aan de hypotheek-renteaftrek te tornen. Vlak vóór de verkiezingen had Rutte zijn kiezers immers beloofd dat nooit te zullen doen.
Niet alleen in Ungers biografie wordt dit beeld van Machiavelli als sluwe leugenaar genuanceerd. Wilfred van de Poll deed dat ook al in het Filosofie-dossier van dagblad Trouw. Hij vindt een dergelijk beeld van Machiavelli niet per se onjuist, maar wel veel te eenzijdig. Ook Stichting Machiavelli zet zich er voor in om de filosoof meer recht te doen. De Rotterdamse hoogleraar Rinus van Schendelen gaf in de eerste Machiavellilezing, die werd gehouden in 1989, aan dat Machiavelli naar zijn mening allerminst amoreel is: ”Zijn hoogste doel was vrede en welvaart voor de burgers. Daarvoor is een stabiele regering noodzakelijk, een regering die kan rekenen op de steun van de bevolking. Machiavelli beschreef succesvolle methoden om die steun te behouden. Met name die methoden doen nogal eens wat stof opwaaien, maar die stonden ook in zijn tijd ter discussie.”

Spel
Mocht u dit allemaal te zwaar vinden: er verscheen ook een strategisch kaartspel dat de naam meekreeg van deze invloedrijke politieke schrijver.

Auteur

Rubrieken Recensies

Trefwoorden , , ,

Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

coded with care by codetikkers.nl, ontwerp IDA